Make business, not war

“Make love, not war”, ήταν σύνθημα του πάλαι ποτέ αντιπολεμικού κινήματος των 60’s.  Ήταν, βέβαια, σύνθημα ρομαντικό. Δεν σκόπευε να πείσει κανέναν πολεμοχαρή. Συσπείρωνε –τρόπον τινά– τους ειρηνοφίλους. Και, κάπου το ’67, το τερμάτισε ο τότε κυβερνήτης Ronald Reagan: «αυτοί οι τύποι, δείχνουν να μην είναι ικανοί για τίποτα από τα δύο».

Η ενθάδε αντιπρόταση, αντιθέτως, απευθύνεται σε αυτούς που κοιτάζουν το συμφέρον τους. Υποδεικνύεται, απλώς, μία ευρύτερη αντίληψη περί συμφέροντος, όταν μερμηρίζει κανείς κάποιου είδους κήρυξη πολέμου.

Αυτή την ευρύτερη αντίληψη, εισάγει με τρόπο –ποιος άλλος;– ο Όμηρος. Ο κερδαλεόφρων Αγαμέμνωνας, προφέρει την απόλυτη ερώτηση: «αὐτὰρ ἐμοὶ τί τόδ᾿ ἦδος, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσα;» Σε απόδοση Καζαντζάκη: «Μα εγώ, κι αν τέλεψα τον πόλεμο, ποιάν είδα αλήθεια χάρη;»

Ήταν, θυμίζω, ο νικητής αρχιστράτηγος στην Τροία. Ο ίδιος, όμως, γυρίζοντας χωρίς πολλές-πολλές περιπέτειες στις Μυκήνες, είδε ξαφνικά ότι ήταν παρελθόν στην καρδιά της βασίλισσας Κλυταιμνήστρας. Και, ο αντίζηλος Αίγισθος, τον σκότωσε ύπουλα.

Έχει σημασία ότι ο ανδρών άναξ διερωτήθηκε, για τη σκοπιμότητα του πολέμου, μόνον «κατόπιν εορτής». Έχει σημασία και ότι τον άκουγε ο μεγάλος αντίζηλός του, ο πόδας ωκύς Αχιλλέας. Οι δυό τους, μαζί κι ο πολύμητις Οδυσσέας, κουβέντιαζαν στη «μικρή νέκυια», κάπου μεταξύ πραγματικότητας και Άδη, στην ω ραψωδία της Οδύσσειας.

Τον Αίγισθο, συμπληρώνω, τον σκότωσε αργότερα ο άξιος γιός του Αγαμέμνωνα Ορέστης. Αλλά ποιός; θα διαφωνούσε με τη στιβαρή θέση του Δημήτρη Λιαντίνη: «Ο γιός της αντροφόνας μοιχαλίδας και του αδικοσκοτωμένου κερατά, γεννήθηκε δεμένος κόμπος».

Το –εδώ!–  άχρηστο ερώτημα είναι γιατί τον «σχόλασε» η βασίλισσα.

Για περισσότερα: «Απέναντι στο Ομηρικό Ψυχογράφημα»

Το χρήσιμο –αντιθέτως–  ηθικό δίδαγμα, είναι καταφανές και αναπόδραστο: ο απολογισμός ενός πολέμου, ακόμη και για το νικητή, δεν «κλείνει» στο πεδίο των μαχών. Υπάρχουν ευρύτερες συνέπειες. Και Νέμεσις.

Κι όποιος έχει σκεφθεί επαρκώς τους συνολικούς απολογισμούς πολεμικών πρωτοβουλιών ανά την Ιστορία, μπορεί να δει λίγο ευρύτερα τις προσδοκίες του, όταν σκέπτεται να ξεκινήσει έναν πόλεμο. Σωστά;

Στα εγκόσμια.

Η πρόσφατη ασύμμετρη επίθεση στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Aramco, υπέδειξε στους σύγχρονους ωκύποδες κερδαλεόφρονες, τρία βασικά –πάντα κατά τη γνώμη μου– πράγματα.

Πρώτον, ότι δαπανήθηκαν ιλιγγιώδη ποσά για την ασφάλεια απέναντι σε επιθέσεις με αεροπλάνα και βαλλιστικούς πυραύλους, αλλά η καταστρεπτική επίθεση ήλθε με όπλα της πλάκας.

Δεύτερον, ότι οι υπεύθυνοι της καταφανούς αστοχίας των ακριβοπληρωμένων μέτρων ασφαλείας, κάνουν τα πάντα για να μην αναφερθεί πόσο επί πλέον θα στοίχιζε η προστασία απέναντι σε πυραυλάκια και drones.

Και τρίτον, ότι πλέον επικρέμαται η απειλή για ασύμμετρες επιθέσεις νέου είδους.  Όπου γης. Ιδίως, αν προσχωρήσει κανείς στην άποψη ότι η επίθεση έγινε από το επίσημο Ιράν.

Άλλο θέμα, υποστηρίζω, η τρομοκρατία και οι τρομοκράτες. Το θέμα εδώ! έγκειται στο τι να κάνουμε εμείς που υφιστάμεθα την τρομοκρατία και καταδικάζουμε τους τρομοκράτες.

Καθώς, λοιπόν, το ζητούμενο είναι η σύνεση και –κυρίως!–  τα αποτελέσματα, αξίζει  να προσέξουμε [το τονίζω: βασιζόμενοι σε όσα έχουν δημοσιευθεί] ορισμένα σημεία:

1.      Δεν έχει προσδιορισθεί το πλέον κρίσιμο: από πού εκτοξεύθηκαν τα βλήματα. Εκτέθηκαν, απλώς, σε κοινή θέα θραύσματα βλημάτων ιρανικής κατασκευής.

2.      Υποθετική ερώτηση εργασίας: αν –αν!– τα βλήματα ήταν γαλλικής κατασκευής, θα σήμαινε ότι επιτέθηκε η Γαλλία;

3.      Άλλη: αν η επίθεση έγινε πράγματι από τους Χούτι, όπως κόμπασαν, τί θα τους ανάγκαζε να εκτοξεύσουν από την Υεμένη; Δεν θα μπορούσαν να το κάνουν π.χ. από μία κοντινή στις εγκαταστάσεις όαση;

4.      Δεν φαίνεται να εξετάσθηκαν οι εναλλακτικές περιπτώσεις άλλων ηθικών αυτουργών. Όπως:

-         Συμφέροντα ακριβού πετρελαίου.

-         Ισχυροί παίκτες των χρηματιστηρίων.

-         Πολιτικοί αντίπαλοι του Προέδρου Trump.

-         Αντίπαλοι, ευρύτερα, των ειρηνευτικών προσπαθειών. Γεράκια.

-         Ανταγωνιστές της Aramco.

-         Συνδυασμοί συμφερόντων.

Σε οποιαδήποτε ως άνω εναλλακτική περίπτωση, προφανώς, δεν θα ήταν δύσκολο να εξασφαλισθούν βλήματα ιρανικής προελεύσεως.

5.      Η Aramco ετοίμαζε μεγάλη αύξηση κεφαλαίου, ενισχύοντας περαιτέρω τη δεσπόζουσα θέση της στην αγορά πετρελαίου. Εντυπωσιάζει, επίσης, και το μέγεθος της ζημιάς που επιδιώχθηκε.

6.      Ο παγκόσμιος τύπος, πρόβαλε προθύμως εκτιμήσεις παντοειδών φωστήρων για εκτίναξη τιμών του πετρελαίου, αλλά όχι και την κοινή δημόσια δέσμευση για αύξηση της προσφοράς του Προέδρου των ΗΠΑ και του Διαδόχου του Μπαχρέϊν.

7.      Ούτως εχόντων των πραγμάτων, άραγε τί λόγους μπορεί να φαντασθεί κανείς που να βεβαιώνουν ότι μία τέτοια επίθεση έγινε από πλευράς του Ιράν;

Συνεπώς, μπορούμε να σχολιάσουμε ούτω πως: αυτοί οι τύποι, δείχνουν να μην είναι ικανοί για τίποτα από τα τρία.

Το ακριβώς αντίθετα, όμως, ισχύουν για τον Προέδρο Trump. Ως μπαρουτοκαπνισμένος επιχειρηματίας, γνωρίζει πολύ καλά ότι τα λάθη πληρώνονται. Ως πολιτικός, έχει αποδείξει ότι δεν διστάζει να πιάσει τα μεγάλα θέματα από το very beginning. Ως lover, πρώτον, κάθε άλλο παρά έχει υστερήσει.

Αξίζει, λοιπόν, να περιμένουμε με ενδιαφέρον τις κινήσεις του, ιδίως στην προσεχή Γ.Σ. του ΟΗΕ, στη γενέτειρά του Νέα Υόρκη. Θα μάθουμε αν επαξίως αυτοπροσδιορίζεται ως δεινός deal maker. Κυρίως, φρονώ, θα μάθουμε λίγο περισσότερα για την προσήλωσή του στην αλήθεια. Και έχει δημοσίως αναγγείλει “study” για την επίθεση.

Όλα αυτά, ενώ η γνωστή απόδοση ευθύνης, επίσημη και ευθεία, εάν διατηρηθεί, οδηγεί βεβαίως σε κήρυξη πολέμου κατά του Ιράν. Η προβαλλόμενη αφορμή, είναι μακράν σοβαρότερη από την αντίστοιχη της Γιουγκοσλαβίας, και τουλάχιστον ισοδύναμη με την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέϊτ.

Απομένει, λοιπόν, να δούμε αν η ερώτηση του Αγαμέμνωνα θα τεθεί κάπως νωρίτερα. Γιατί όχι σε τρίτο πρόσωπο, και στοιχειοθετημένη, από βέβαιους χαμένους αυτού του σαματά. Π.χ. Ευρωπαίους.

22 Σεπτεμβρίου 2019

Κώστας Τζαναβάρας

Σκέψου αυτό που πιστεύεις

Πιστεύω, σημαίνει έχω αποκρυσταλλωμένη πεποίθηση.

Αυτές οι πεποιθήσεις γίνονται κάποιες φορές πρόβλημα, αλλά δεν παύουν να είναι ζωτική μας ανάγκη. Χωρίς ένα συνεκτικό σύνολο πεποιθήσεων, τακτοποιημένο επαρκώς στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου μας, είναι δύσκολο ακόμη και να επιβιώσουμε.

Το πρόβλημα, εν ολίγοις, είναι η μακροημέρευση των πεποιθήσεων. Οι πεποιθήσεις οδηγούν σε κανόνες, αλλά κανείς δεν είναι σε θέση να μας εξασφαλίσει ότι οι χθεσινοί κανόνες –γενικά μιλώντας– κάνουν και για σήμερα, πόσο μάλλον για αύριο. Αλλάζει ο κόσμος, φθείρονται στη χρήση οι κανόνες, και άλλα. Αλλάζουμε, φευ!, κι εμείς.

Δεν είναι αμπελοφιλοσοφία όλα αυτά.

Εισηγούμαι γόνιμους προβληματισμούς. Και είναι, φρονώ, ένα τεράστιο ζήτημα στις ημέρες μας η αναθεώρηση πεποιθήσεων, καθώς πάσχει η σκέψη. Ταυτόχρονα, παραγνωρίζονται κρίσιμα πορίσματα της Επιστήμης, ιδίως της Νευροφυσιολογίας.

Η σκέψη πάσχει, υποστηρίζω, γιατί έχουμε γεμίσει πλατωνιστές, δηλωμένους και μη, που δεν έχουν ιδέα από μεθόδους που εισήγαγε ο Πλάτων.

Από πλατωνική σκοπιά, μία πεποίθηση είναι μία συνοπτικά διατυπωμένη άποψη, που προέκυψε από ανάλυση. Κι αν θέλει κανείς να την ελέγξει, θα πρέπει να την ξανακόψει –μεθοδικά!– σε κομμάτια. Να μελετήσει ένα-ένα τα κομμάτια, και μετά να ερευνήσει τις σχέσεις των κομματιών μεταξύ τους.

Αυτή η έρευνα οδηγεί σε εντοπισμό αιτίων. Και τα αίτια τα ψάχνουμε όλο και βαθύτερα, με την ανιούσα και κατιούσα διαλεκτική.

Έτσι βρίσκονται και στοιχειοθετούνται συνοπτικά συμπεράσματα.

Όλα αυτά, είναι η βασική εισφορά του Πλάτωνος στην ανθρώπινη σκέψη. Αλλά οι σύγχρονες πλατωνίστριες, ανεξαρτήτως φύλου, πιστεύουν ότι το ζήτημα εξαντλήθηκε πριν 2.500 χρόνια. Τότε τέθηκαν όλες οι ερωτήσεις, και τότε απαντήθηκαν. Πιστεύουν, δηλαδή, ότι δεν μπορούμε να λύσουμε και προβλήματα της σημερινής εποχής, σκεπτόμενοι αναλόγως.

Ούτως εχόντων των πραγμάτων, πώς να μιλήσει κανείς για τα σφάλματα του Πλάτωνος, όπως και για την ανάγκη να επινοήσουμε καινούργια εργαλεία σκέψης, μπας και βγάλουμε άκρη στο χάος του σημερινού κόσμου.

Άκρη δεν βγαίνει πλατωνιστί.-

Από κάπου πρέπει να αρχίσουμε, όμως.

Απλό παράδειγμα, λοιπόν. Πεζό.

Πολλοί πιστεύουν, ότι ο Ταγίπ Ερντογάν τα έχει κάνει μούσκεμα. Πιστεύουν π.χ. ότι η τούρκικη λίρα καταρρέει. Και γέλασαν ειρωνικά, όταν πέρυσι κάλεσε δημοσίως τον τουρκικό λαό να βγάλει από τα σεντούκια όσες αποταμιεύσεις διαθέτει σε ξένο νόμισμα, ώστε να αγοράσει τουρκικές λίρες, και να στηρίξει την πατρίδα του.

Κρεμούλα.

Ήταν Σάββατο 11 Αυγούστου 2018. Όποιος έσπευσε Δευτέρα πρωί-πρωί, έδινε 1 δολάριο και έπαιρνε 6,80 τούρκικες λίρες. Με 1.000 δολάρια, π.χ., πήρε 6.800 λίρες. Αγοράζοντας αυθημερόν ομόλογα σε λίρες, με κάπου 20% επιτόκιο, ένα χρόνο μετά, είχε 8.160 λίρες. Την Παρασκευή 9 Αυγούστου 2019, με την ισοτιμία USDTRY στο 5,50, τα ξαναέκανε –λέμε– δολάρια.

Αποτέλεσμα: τα 1.000 δολάρια έγιναν 1.483,64 ΔΟΛΑΡΙΑ. Τουτέστιν: κέρδος 48,36% σε ένα χρόνο.

Αναρωτιέται κανείς, πρώτον, πόσοι μπορούν να αποδεχθούν τον υπολογισμό. Πώς προκύπτει, δηλαδή, το κέρδος. Υπάρχει δυσανεξία. Όχι;

Αναρωτιέται, δεύτερον, και πόσοι μπορούν να καταλάβουν τι συμβαίνει. Εμπαιγμός, παραπληροφόρηση, κερδοσκοπία –τα χοντρά.

Αλλά, τελικά, πόσοι μπορούν να αναλογισθούν τι σημαίνει όλο αυτό το σκηνικό;

Η προχωρημένη Νευροφυσιολογία, πάντως, λέει ότι –θα το εξηγήσω λαϊκά– χρειάζεται μία διαδικασία αναθεώρησης του χάρτη μας.

Κέντρα του δεξιού ημισφαιρίου, εντοπίζουν την αντίφαση με αυτά που πιστεύουμε. Φεύγει, όθεν, σήμα (τουτέστιν: πλάνη περί σουλτάνου) προς το αριστερό ημισφαίριο, ώστε να αναθεωρηθούν οι σχετικές αποκρυσταλλωμένες πεποιθήσεις μας. Για να μην ξαναφάμε σανό με την τσουγκράνα, δηλαδή.

Αλλά, επειδή δεν είναι καθόλου εύκολο όοολο αυτό το ανακάτεμα στο σύστημα πεποιθήσεων, πραγματικό ντόμινο, αρνούμαστε το γεγονός, ή τη σημασία του. Η δυσανεξία που είπαμε.

Επί πλέον, αν αλλάξουμε πεποιθήσεις, όλα αυτά είναι να γίνουν νέα αίσθηση του όλου, στο στεφανιαίο μας κύκλωμα. Ψιλά γράμματα –δυσχερή για εργώδεις επιστήμονες.

Κάπως έτσι, η fb-προαναγγελία (28.8.19, 21:30) του άρθρου «MARKETS FOR TRUMP», βρήκε τον Dow Jones να ταλαιπωρείται κάπου στο 25.998,78. Για τους κερδαλεόφρονες πιστούς, +4,68% αισίως.

Κι αν στην προσεχή Γ.Σ. του ΟΗΕ δοξασθεί το “Make business, not war”, θα πρότεινα να σκεφθείτε ατρεκέως αυτό που πιστεύετε.

15 Σεπτεμβρίου 2019

Κώστας Τζαναβάρας

Ένας πλανήτης, δύο ανθρωπότητες

Η λέξη ανθρωπότητα, ως γνωστόν, απαντάται μόνο στον ενικό. Και σημαίνει όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους, δηλαδή όλα τα δίποδα που έχουν το χάρισμα του λόγου. Μιλάω εδώ, όμως, για δύο ανθρωπότητες, αδόκιμα, καθώς διαμορφώνονται παγκοσμίως δύο σημαντικά διαφορετικές ομάδες, διακρινόμενες ακριβώς στο χάρισμα του λόγου.

Η διακρίνουσα των δύο ομάδων, πάντα κατά τη γνώμη μου, έχει διατυπωθεί –συμπτωματικά–  από έναν άσημο blogger των πάλαι ποτέ κραταιών capitalblogs, τον shareholder-cs: «Η καλύτερη πληροφορία, είναι η σωστή σκέψη».

Στη μία ανθρωπότητα, λοιπόν, βάζουν πάνω τη σκέψη και από κάτω την πληροφορία, από οπουδήποτε κι αν προέρχεται. Στην άλλη ανθρωπότητα, καταπίνουν τις πληροφορίες αμάσητες, ιδίως αυτές που προβάλλουν αρεστούς την ώρα που παραπλανητικά τους «επιτίθενται».

Δεν έχουν καν μνήμη, οι πολλοί, ώστε να καταλάβουν προγενέστερους εμπαιγμούς τους από τους πάμπολλους επιτήδειους. Δεν επεμβαίνει η σκέψη, έστω εκ των υστέρων, ώστε να αξιολογήσει τις πληροφορίες και τις πηγές τους.

Εν ολίγοις, αυτός ο διαχωρισμός της ανθρωπότητας, σε σκεπτόμενους και συμμορφούμενους, συνεχώς βαθαίνει. Αν το παρατηρήσει προσεκτικά κανείς, υπάρχει σαφής εκφυλιστική πορεία. Συνοπτική σκέψη, κριτικές δεξιότητες, ικανότητα εξαγωγής συμπερασμάτων, αξιόπιστες γενικεύσεις κ.τ.τ. –εκλείπουν.

Εκλείπει ακόμη και η διάθεση για σκέψη. Πνευματική οκνηρία.

Παράδειγμα, και επίκαιρο.

Κατηγορήθηκε ο Πρόεδρος Trump, μέχρι χλευασμού, γιατί είχε πει ότι ο πρόσφατος τυφώνας Dorian θα περνούσε και από τη Λουϊζιάνα. Μεγάλη προβολή. Απάντησε ότι ήταν υπηρεσιακή πρόβλεψη, αρμοδίως. Στα ψιλά. Έβγαλε video με την ίδια προειδοποίηση από το CNN. Ούτε μονόστηλο.

Πληροφορίες; Σκέψη; Συμπέρασμα;

Άλλο, πιο σύνθετο.

Υποστηρίζω από χρόνια κάποια ευρύτερη θεώρηση του Brexit, η οποία προ 8μήνου κατέληγε στο εξής: «η όλη κατάσταση στις αγορές, ευνοεί αυτούς που προσέρχονται ψύχραιμοι, προσβλέποντας στο μέλλον της Μ. Βρετανίας».

Για περισσότερα: «To Brexit, or not to Brexit?» (20.1.19).

Τώρα πλέον, μετά τις παρατάσεις και την περαιτέρω υποτίμηση της στερλίνας, που βάζουν ακόμη πιο ψηλά τον πήχη για τους ψύχραιμους, προκύπτει ότι οσονούπω θα έχουμε και λίαν ισχυρή, νωπής εντολής, κυβέρνηση του απίθανου BoJo.

Αν έχω να –λέμε τώρα– ανακαλέσω κάτι, είναι αυτό το «είχε εξαντλήσει τα συνταγματικά περιθώρια πολιτικών παρεμβάσεων».

Η γνώμη σας;

Οι μεν, λοιπόν, κρίνουν και ενεργούν.

Οι δε, χλευάζουν την τρέχουσα πορεία της Μ.Βρετανίας. Χλευάζουν και την ως άνω άποψη, χαρακτηρίζοντας βάσει εντυπώσεων. Εκ των υστέρων, ως συνήθως, θα ερμηνεύουν κατά το δοκούν, πριν αλλάξουν κουβέντα βιαστικά.

Η περίπτωση να μην σκέπτονται σωστά, «αποκλείεται». Μαζί, μένει αναπάντητη η σκληρή ερώτηση: τί σανό φάγατε την περασμένη βδομάδα;

Κάπως έτσι, δεν έχουν βγει συμπεράσματα ούτε καν για το Βορειοκορεατικό. Σφαλιάρες παίζουν, αλλά «δεν υπογράφηκε συμφωνία». Ίσως μάλιστα θα μπέρδευε κι άλλο την κατάσταση μία θεαματική παράσταση του γνωστού διδύμου του 38^ου παραλλήλου, στη Νέα Υόρκη, εντός του τρέχοντος μηνός.

Όπως και να ‘χει, όσοι ψύχραιμοι στοιχημάτισαν κατά της ύφεσης, ήδη χαμογελούν.

Για περισσότερα: «MARKETS FOR TRUMP» (1.9.19)

Αν διατηρήσουν και την ψυχραιμία τους…

8 Σεπτεμβρίου 2019

Κώστας Τζαναβάρας

MARKETS FOR TRUMP

Οι χρηματιστηριακές αγορές, υποστηρίζω, έχουν κάθε λόγο να ενδιαφέρονται για την επιτυχία της πολιτικής του Προέδρου Trump και την επανεκλογή του. Δεν έχουν λόγο, δηλαδή, να αρκούνται σε ρόλο ουδέτερου παρατηρητή ή κερδαλεόφρονος προεκτιμητή.

Φυσικά, αυτό δεν αφορά τους traders, τους παίκτες των συχνών μπες-βγες, που εν πολλοίς αγνοούν τη μεγάλη εικόνα, π.χ. τα δύο πρώτα ψηφία του δείκτη-πλανητάρχη Dow Jones. Αφορά επενδυτές και επιχειρηματίες, που εκ των πραγμάτων ενδιαφέρονται για τα επίπεδα τιμών μετοχών και τη μεσομακροχρόνια τάση. Αυτούς, δηλαδή, που γνωρίζουν καλά, κι από πρώτο χέρι, το ρόλο του χρηματιστηρίου στην πραγματική οικονομία.

Και σταθμίζουν, αναλόγως, το συμφέρον τους.

Η ανόρθωση της πραγματικής οικονομίας της Αμερικής, είναι σαφώς το πλέον οφθαλμοφανές επίτευγμα του Προέδρου Trump. Κι αυτό, με τη σειρά του, επίσης οφθαλμοφανώς, αντικατοπτρίζεται στην τιμή του Dow Jones.

Εσχάτως, όμως, ανέκυψαν ανησυχίες για ύφεση στην παγκόσμια οικονομία. Μέσα «Ενημέρωσης» και παπαγαλάκια, αναλαμβάνουν να διασπείρουν την άποψη, δίκην αδιαμφισβήτητης αλήθειας. Και, ως γνωστόν, αν καταφέρουν να πείσουν, πιθανότατα θα το πετύχουν. Επηρεάζοντας την ψυχολογία της αγοράς.

Ο αντίλογος, δεν έχει αντίστοιχη προβολή –ούτε «μονόστηλο». Ατμομηχανή της αμερικανικής οικονομίας είναι ο ίδιος ο Donald J.Trump. Και η αμερικανική οικονομία, είναι ατμομηχανή της παγκόσμιας οικονομίας.

Πολλοί, νομίζουν ότι αυτό που έκανε ήταν να μειώσει τους φόρους –το γνωστό “tax cut”. Παραγνωρίζουν, όμως, ότι έφερε επιχειρηματική πνοή στην κρατική διοίκηση, ενέπνευσε έμπρακτο ενδιαφέρον για τα ασθενέστερα στρώματα και την κοινωνία, και πολλά ακόμη. Τάραξε τα λιμνάζοντα ύδατα –εν ολίγοις.

Είναι εξόχως χαρακτηριστικό, το θέμα με τις αποκαλύψεις Trump για τα «λύτρα» της γνωστής συμφωνίας με το Ιράν (2015). Προ δύο εβδομάδων, άναυδος από τη γενική αδιαφορία, είχα θέσει από εδώ το ερώτημα: «”Στέκουν” τα περί 150 δις $, συν 1,8 δις $ cash;» Αυτό το απίστευτο ποσό διατέθηκε από την κυβέρνηση Obama, αποκαλύπτει ο διάδοχός του. Κι ούτε μονόστηλο.

Εμμέσως πλην σαφώς, όμως, το ερώτημα απαντήθηκε δημοσίως στην κοινή συνέντευξη τύπου των Προέδρων Trump και Macron. Το επανέλαβε, και δις!, ο πλανητάρχης, και σιώπησαν τόσο ο οικοδεσπότης όσο και ο –εκτάκτως!– καλεσμένος του στο G7 Ιρανός ΥΠΕΞ.

Να δούμε ποιοι δεν το ήξεραν, να δούμε αν κάποιοι τσέπωσαν χοντρά. Ένα είναι σίγουρο: με Trump, συμφωνία θα υπάρξει, αλλά δδέεενν…

Ένα ευρύτερο κλίμα υποχωρήσεων μπροστά στην αλήθεια, απέδωσε έντονα –στις αντίστοιχες κοινές δηλώσεις με τον Αμερικανό Πρόεδρο– η γλώσσα του σώματος της Καγκελαρίου Merkel. Της, κατά κάποιους φωστήρες νεοταξικούς, «ηγέτιδος του ελευθέρου κόσμου».

Για περισσότερα: «Τί ακριβώς χειροκρότησε το Harvard;» (2.6.19)

Αμήχανη, λοιπόν, συμφωνούσε, γελούσε, επιδοκίμαζε, σιωπούσε. Σαν βρεγμένη γάτα ένα πράγμα. Είναι εμφανές ότι υπήρξε κάτι διαφορετικό από το γνωστό πρόβλημα της υγείας της.

Κοντολογίς, όχι μόνον έχουν αλήθεια όσα υποστηρίζει ο πλανητάρχης αλλά δικαιώνεται και η συμπεριφορά ταύρου σε υαλοπωλείο που λανσάρει. Αρκεί κανείς να έχει ενημέρωση, και να ξεχωρίζει το ΤΙ από το ΠΩΣ. Να θέτει, ευλόγως, τις προτεραιότητες.

Για περισσότερα: «Donald J.Trump ο συντηρητικός επαναστάτης» (31.12.17)

Ακριβώς αυτό το μείγμα δίκιου και ισχύος, καταλήγω, είναι αδύνατον να μην το υπερψηφίσουν, και με τα δυό τους χέρια μάλιστα, επενδυτές και επιχειρηματίες.

Θα μπορούσε κανείς, όθεν, να πιθανολογήσει χαρακτηριστικές αντιδράσεις των αγορών. Η μέθοδος συνετισμού, γενικά, είναι γνωστή στην επιστήμη της Παιδαγωγικής. Επιδοκιμασία του σωστού. Αποδοκιμασία, εν σιωπή, του παραπτώματος.

1 Σεπτεμβρίου 2019

Κώστας Τζαναβάρας

Το της Γροινλανδίας πεπρωμένον

Μία ξενέρωτη Δανέζα, πρωθυπουργός –κατά πώς διαβάζουμε– της χώρας της, έλυσε το πλέον πρόσφατο μικροπρόβλημα του εκκεντρικού πλανητάρχη.

Εξηγώ –τρόπον τινά.

Έμαθε, ως γνωστόν, για το ενδιαφέρον του να αγοράσει τη Γροινλανδία, που υπάγεται στην κυριαρχία της Δανίας, και θεώρησε εαυτήν αρμοδίαν διά να απαντήσει. Και έσπευσε να χαρακτηρίσει την πρόταση “absurb” (παράλογη, άτοπη).

Φυσικά, ακολούθησε το αυτονόητο: ματαιώθηκε η επίσκεψη του Προέδρου των ΗΠΑ στην Κοπεγχάγη. Μαζί, ακολούθησε και το αναμενόμενο: τα ενορχηστρωμένα διεθνή Μ. Μ.«Ε.» μας πληροφόρησαν ότι η ματαίωση είχε αιτία την άρνηση πώλησης του νησιού.

Φυσικά, στη διαδρομή, ως συνήθως, δεν έλειψαν σχόλια φωστήρων. Θεωρίες περί μεταλλευμάτων και στρατηγικής θέσης, έλαμψαν.

Γροινλανδός επίσημος, αντιθέτως, απάντησε λογικά. Σε ελεύθερη απόδοση: δεν είμαστε για πούλημα, αλλά για επενδύσεις, ευχαρίστως.

Ο χαρακτηρισμός “absurb”, λοιπόν, ήταν αδικαιολόγητος και αγενέστατος. Εξ ου και προκάλεσε σειρά άλλων σχολίων, προσβλητικών της προσωπικότητας του πλανητάρχη. Επί πλέον, όμως, ήταν και στην ουσία του επιεικώς ατυχής.

Είναι απλό: η κατοχή της Γροινλανδίας στοιχίζει ετησίως στη Δανία 700 εκ. $, ο Trump σκέφτεται κάτι καλύτερο, και προτείνει [υποθέτουμε: στη Δανία] αξιοπρεπέστατα να την αγοράσει μετρητοίς. Πού είναι το παράλογο; –εκτός αν δεν έχουμε καπιταλισμό…

Να βγάλουμε άκρη: Ο περί ου, προηγουμένως, καθώς δεν έβλεπε κάποια δήλωση χρήσιμη στον ορίζοντα, έριξε μπόλικο λαδάκι στη φωτιά. Δημοσίευσε φωτογραφία, επεξεργασμένη καταλλήλως, με χρυσαφί πύργο Trump στην ατυχή …παγόνησο. Και η περιπόθητος δήλωσις, το “absurb” τουτέστιν, εγένετο. Bingo!

Κάπως έτσι, ο δαιμόνιος Donald, βρήκε έναν [σχετικά…] εύσχημο τρόπο να αποφύγει κάτι που δεν είχε τω ώντι αντιληφθεί αρχικώς: μία αγγαρεία. Απελπιστικά ανιαρή. Υπογράφω.

Κρίμα, όμως, που δεν μας έφυγε η περιέργεια ούτε πόσα θα μοστράριζε, αλλά ούτε και ποιος θα τα τσέπωνε. Σωστά;

Δεν απομένει, συνεπώς, παρά να δούμε την κατ’ εμέ σοβαρή διάσταση του θέματος, την περιβαλλοντική. Ένα από τα θέματα, άλλωστε, στα οποία έχουν αγρίως διαστραφεί οι πολιτικές προθέσεις Trump, είναι η προστασία του περιβάλλοντος.

[Σημειώνω ότι το άλλο μεγάλο κατασκεύασμα αρρωστημένης δημοσιογραφικής φαντασίας, τα μυθεύματα περί προθέσεων κατάργησης του συστήματος υγείας (Obamacare), έχουν ξεχασθεί. Άνευ διδαγμάτων…]

Ίσως, συνεχίζω, δεν είναι και πολλοί αυτοί που θα πίστευαν ότι θέλει την Γροινλανδία για θεαματική δράση, τεχνολογίας αιχμής, για περιβαλλοντικούς σκοπούς. Κάτι τέτοιο, πάντως, θα ήταν ένα θεαματικό γκολάκι εκτός έδρας, που θα άφηνε πολλούς –και πολλές– με το στόμα ορθάνοιχτο. Κι ας μην ξανασκεφτόντουσαν τα περί “absurb”…

Σίγουρα, ελάχιστοι θυμούνται, από την προεκλογική περίοδο, τα περί αετών. Σκοτώνονται, είχε πει, καθώς πετούν ψηλά, στα αμερικάνικα αιολικά πάρκα. Τί λένε άραγε οι ανά τον πλανήτη προστάτες του περιβάλλοντος; Αλλά, αλήθεια: τί λέει περί τούτου και ο προεδρικός απολογισμός; Μήπως το –ας το πούμε– eaglecare είχε την τύχη του –ονοματισμένου– Childcare;

Όλοι, όμως, θα μπορούσαν να εκτιμήσουν τι θα γινόταν αν το προεδρικό Twitter «ανέβαζε» το θέμα με τις μαζικές σφαγές κητωδών σε δανικά εδάφη. Εκτός των άλλων, το ετησίως επαναλαμβανόμενο αποτρόπαιο θέαμα, πέφτει και σε καλό timing προεκλογικά.

Κάπως έτσι, για την προεκτίμηση του εν θέματι πεπρωμένου της Γροινλανδίας, φαίνεται να μην είναι απαραίτητη κάποια ιδιαιτέρως υπερβολική δόση φαντασίας. Βοηθάει, άλλωστε, το γνωστό αριστούργημα κινουμένων σχεδίων με τη Χιονάτη.

Αισθηματία πρωταγωνιστή, έχουμε. Τους 7 νάνους ψάχνουμε…

25 Αυγούστου 2019

Κώστας Τζαναβάρας

Το μοιραίο[;] λάθος του Donald Trump

Αθόρυβα εντελώς, χωρίς να πάρει «μυρουδιά» καν η κοινή γνώμη, ανέκυψε ζήτημα Fentanyl με την Κίνα. Δεν είναι και πολλοί, άλλωστε, αυτοί που γνωρίζουν για την κρίση οπιοειδών (opioid crisis) στις ΗΠΑ. Κι ακόμη λιγότεροι γνωρίζουν ότι το θέμα είναι ψηλά στην ατζέντα του Προέδρου Trump.

Εμείς οι ενήμεροι, γνωρίζαμε ότι υπάρχει συνεργασία, επί του σοβαρού θέματος, μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Ότι μεγάλο μέρος της ποσότητας αυτού του φαρμάκου, που «θερίζει» στην Αμερική, προερχόταν από την Κίνα, και μάλιστα με ανεξέλεγκτες λαθραίες εισαγωγές μέσω ταχυδρομείου. Και αναμενόταν σχετική ρύθμιση από κινεζικής πλευράς.

Ξαφνικά, όμως, προέκυψε προεδρικό tweet. Στρεφόταν κατά της Κίνας, για την πορεία των εμπορικών συνομιλιών και τη μη αγορά αμερικανικών αγροτικών προϊόντων. Και μαζί, την κατήγγειλε που δεν έκανε τίποτα για το θέμα Fentanyl.

Η κινεζική απάντηση εξέπληξε, όχι μόνον γιατί ήταν ένας απλός σχολιασμός (commentary) στο site του επισήμου πρακτορείου XINHUANET (Commentary: Blaming China for US fentanyl issue totally unacceptable).

Εξέπληξε και η σκληρή υπόδειξη ότι είναι θέμα αμερικανικής «παράδοσης στην υπερβολική χρήση συνταγογραφούμενων αναλγητικών». Ήταν σκληρό πολύ και το «Οι ΗΠΑ έχουν να ρίξουν στον εαυτό τους και μόνον την ευθύνη για την κρίση κατάχρησης φαιντανύλης».

Εκείνο που προκαλεί κατάπληξη, όμως, είναι η ξερή και πλήρης κινεζική άρνηση ύπαρξης θέματος. Αν μη τι άλλο, το θέμα είχε τεθεί κατά την επίσκεψη Trump στο Πεκίνο, ήδη από το Νοέμβριο του ’17.

Αναρωτιέται, ευλόγως, κανείς τι ακριβώς να συμβαίνει. Και υπάρχουν πολλές αληθοφανείς απαντήσεις. Αλλά μία από αυτές είναι –φρονώ– η πιο ανησυχητική: κανείς δεν τόλμησε μέχρι τώρα να πει την αλήθεια στον Πρόεδρο Trump. Και η Κίνα, απλώς σιωπούσε ακούγοντας.

Το σκηνικό, κάθε άλλο παρά αθώο είναι. Για τους κάπου 64.000 θανάτους ετησίως στις ΗΠΑ, υπήρχε ξεκάθαρη ενοχή αμερικανικών φαρμακευτικών εταιρειών. Η «καραμέλα» για ευθύνες της Κίνας, προφανώς, ήταν πολύ βολική.

Το ερώτημα, λοιπόν, είναι ακριβώς αυτό: τι ήξερε [και τι ξέρει] σχετικά ο Πρόεδρος Trump; Η απάντηση «τίποτα», πάντως, συνάδει με την επιλογή απάντησης μέσω “commentary”, και χωρίς ονομαστική αναφορά.

Προφανώς, σε αυτό το ενδεχόμενο, υφίσταται ευρύτερο πρόβλημα, στο σύστημα πληροφόρησης του Προέδρου Trump. Και η Ιστορία έχει αποδείξει επανειλημμένως ότι η ανακριβής ενημέρωση είναι η αχίλλειος πτέρνα των ηγετών με ισχυρή ατομική εξουσία. Κόλακες και επιτήδειοι, ήξεραν πάντα πολύ καλά να διαστρέφουν την αλήθεια. Και δύσκολα βρίσκονται πρόθυμοι να την αποκαταστήσουν –κυρίως γιατί είναι απίθανο να το επιτύχουν.

«Στέκουν», π.χ., τα περί 150 δις $, συν 1,8 δις $ cash, στη συμφωνία με το Ιράν;

Μία άλλη αληθοφανής απάντηση, είναι για ακόμη λιγότερους. Με λίγη παραπάνω προσοχή, όμως, διακρίνεται ότι ο σχολιασμός είναι πολύ μακροσκελής για σκληρός, και μάλιστα κινέζικος. Έχει και αντιφάσεις. Π.χ. δεν υπήρχε θέμα, αλλά ελήφθησαν μέτρα. Χώρια που απαντάει σε κατηγορία που δεν υπήρξε ακριβώς.

Δείχνει σαν κάποιοι γραφειοκράτες να παραληρούν –αυτή τη φορά από άδικη επίθεση. Την προηγούμενη φορά, αντίστοιχο παραλήρημα ήταν για σκληρή απειλή. Ο ΥΠΕΞ της Βόρειας Κορέας, το ’17, μιλούσε για «κήρυξη πολέμου».

Κι ενώ ο “Dear Mr.Chairman” σιωπούσε χαρακτηριστικά.

Συνεπώς, σε σχέση με την ιδιότυπη ερώτηση του τίτλου, υπάρχουν τουλάχιστον δύο εκδοχές: μία για βιαστικούς, και μία για υπομονετικούς. Αν προκύψει και σήμα «αργάημισυ» την …καλή βραδιά του τρέχοντος μηνός…

18 Αυγούστου 2019

Κώστας Τζαναβάρας

Είναι ρατσιστής ο Trump;

«Πιό ρατσιστής, πεθαίνεις.» -η πλειοψηφούσα απάντηση. «Δεν έχω ίχνος ρατσισμού στο κορμί μου!» -η γραμμή απολογίας του κατηγορουμένου, που έκανε πολλούς να σφαδάζουν.

Αν θέλουμε να τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, υπάρχει η σχετική «Ιερεμιάδα», που χρονολογείται ήδη από την αρχή της προεκλογικής περίοδου. Και δίνει έκτοτε (17.8.16) τον τόνο των ενορχηστρωμένων επιθέσεων.

Ο συντάκτης «γνώμης» των New York Times, Charles Blow, λοιπόν, υπέγραφε το «Why Blacks Loathe Trump» (Γιατί οι μαύροι σιχαίνονται τον Trump). Καταμαρτυρούσε παλαιότερες συμπεριφορές του περί ου, ως πολίτη και επιχειρηματία, οι οποίες πια δεν απασχολούν. Αφ’ ενός κρίθηκαν με το αποτέλεσμα των εκλογών. Αφ’ ετέρου υπάρχει ήδη επαρκής προεδρικός απολογισμός: ιστορικό χαμηλό ανεργίας των Αφρο-Αμερικανών, άνοδος μισθών, θεαματική πτώση τιμών φαρμάκων κ.α.

Περιέργως, το άρθρο καταμαρτυρούσε ρατσισμό και στη γνωστή προεκλογική θέση Trump ότι ο Obama υπήρξε ο «ιδρυτής (founder) του Ισλαμικού Κράτους». Παρέλειπε, βεβαίως, το πολιτικό σκεπτικό: ο τρόπος αποχώρησης των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ, διευκόλυνε την ίδρυση του ISIS.

Η σκληρή κατηγορία, φυσικά, μπορεί να βρει αντίλογο πολιτικό. Αλλά, για να χαρακτηρισθεί ρατσιστική, χρειάζεται να αδυνατεί κανείς να διακρίνει το τι είναι και τι δεν είναι ρατσισμός. Περί αυτού πρόκειται.

Με το ίδιο πνεύμα θολούρας, στην πλέον πρόσφατη αντιπαράθεση, λόγου χάριν, ο Trump κατηγορήθηκε για την φραστική επίθεση σε Δημοκρατικό βουλευτή του Maryland. Αλλά ήταν καθαρά πολιτική επίθεση, με κατηγορίες για αναποτελεσματικότητα. Το ότι ο καθ’ ου είναι Αφρο-Αμερικανός, δεν είχε απολύτως καμία σχέση με τις κατηγορίες.

Σαν να μην έφθαναν όλα αυτά, όμως, ο Trump δεν χάνει ευκαιρία για δούλεμα χοντρό στους θολωμένους αντιπάλους του. Η καλή εκδοχή, είναι ότι έτσι τους οδηγεί στην αλήθεια.

Η γνωστή, μάλιστα, αντιπαράθεσή του με την περίφημη τετράδα Δημοκρατικών …βουλευτριών “SQUAD” (Sharp Questioners United Against Donald), θεωρείται πλέον «ψηφοθηρική βεντέτα».

Για περισσότερα: «Οι κινήσεις Trump και η συνταγή Kierkegaard» (18.4.17)

Στην πραγματικότητα, αυτό που κάνει πολλούς να τον σιχαίνονται, είναι ότι επιδεικνύει πνευματική υπεροχή. Μαζί και ειρωνεία. Γι’ αυτό και αδιαφορούν παγερά για τον λαμπρό απολογισμό του.

Προφανώς, όπως λέμε, «Όποιος έχει τα γένια, έχει και τα χτένια»…

Εκείνο, πάντως, που δεν μπορεί να του συγχωρεθεί, είναι η νέα απροκάληπτη ρατσιστική επίθεση κατά των αδικημένων επενδυτών της Wall Street. Εκδηλώθηκε με ωμό ρατσιστικό “tweet” –αντικινεζικό αυτό.

Αυτή η ωμή ρατσιστική επίθεση, τω ώντι, εκδηλώθηκε μόλις 9 λεπτά μετά την όλως κινεζόφιλη ανάρτηση:

«Κανένα πουλί δεν μπορεί να πετάξει
αν δεν μεγαλώσουν τελείως τα φτερά του.»

4 Αυγούστου 2019

Κώστας Τζαναβάρας