ΣΤΙΣ 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ οι ΗΠΑ έχουν τις λεγόμενες "ενδιάμεσες" εκλογές. Εκλέγουν το ένα τρίτο των γερουσιαστών και κυβερνητών πολιτειών, αλλά και το σύνολο των 435 βουλευτών, που εκπροσωπούν αντίστοιχες congressional districts.
ΟΙ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ προβλέπουν καθαρή νίκη των Δημοκρατικών, όπως και τα στοιχήματα. Θεωρείται σχεδόν σίγουρο ότι θα κερδίσουν και σε έδρες. Αλλά, ως γνωστόν, αυτό δεν σημαίνει ότι αλλάζει κάτι στην Εκτελεστική Εξουσία. Ο Πρόεδρος Trump θα συνεχίσει να κυβερνά. Χωρίς δηλαδή να ελέγχει τη Νομοθετική Εξουσία (Γερουσία & Βουλή).
ΕΥΡΥΤΕΡΑ, οι πολιτικοί θεσμοί της Αμερικής είναι αδιανόητοι για εμάς τους Ευρωπαίους. Οι υποψήφιοι των κομμάτων εκλέγονται από επίσημες εσωκομματικές εκλογές. Η κάθε εκλογή είναι προσωπική. Ακόμη και στις πολιτείες που είναι να εκλέξουν ταυτόχρονα 2 Γερουσιαστές, γίνονται δύο ξεχωριστές αναμετρήσεις: μία για κάθε θέση.
Οι βουλευτές εκλέγονται κάθε 2 χρόνια. Είναι σε διαρκή προεκλογική περίοδο, πρακτικά. Κάθε βουλευτής υπερψηφίζει ή καταψηφίζει νόμους με τη σκέψη των εκλογέων του. Δεν έχει πρόβλημα να ψηφίσει αντίθετα προς το κόμμα του.
Κάπως έτσι, πολύ πιθανό να έχουμε Ρεπουμπλικανό Πρόεδρο απέναντι σε Δημοκρατική πλειοψηφία στο Κογκρέσο. Έγινε και στη δεύτερη διετία της πρώτης θητείας του Trump. Και δεν ήταν η πρώτη φορά -κάθε άλλο: είθισται οι midterms να καταλήγουν σε άτυπο δημοψήφισμα κατά του Προέδρου.
ΑΔΙΑΝΟΗΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ, για εμάς τους Ευρωπαίους. Φαντασιωνόμαστε ακυβερνησία και τα συναφή, αλλά το Αμερικάνικο σύστημα είναι σοφό. Και αυτό αποδεικνύεται, πρώτα απ' όλα, από τα αποτελέσματα. Η Αμερική είναι αξιοζήλευτη σε πολλά πράγματα.
Ας συγκρίνουμε και κάτι απλό: οι midterms έχουν προγραμματισθεί βάσει κανόνα του μακρινού παρελθόντος. Το ίδιο και η προεδρική θητεία. Απλή ερώτηση: πότε είναι οι επόμενες βουλευτικές εκλογές μας; [γκουχ.]
ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΟ: το αμερικανικό πολίτευμα αξιοποιεί τον ανταγωνισμό. Αυτό επιτυγχάνεται με τις 1 προς 1 αναμετρήσεις, την διαφωνία Προέδρου - Κογκρέσου, και άλλα. Αυτόν τον ανταγωνισμό, τον διασφαλίζει η σταθερότητα των θητειών. Απλά πράγματα.
ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΟΜΩΣ, τείνουν να γίνουν παρελθόν. Η λεγόμενη κομματική πειθαρχία, κάτι άλλοτε αδιανόητο για τους αμερικανούς, τείνει να επικρατήσει. Από χρόνια οι Δημοκρατικοί βουλευτές ψηφίζουν μονοκούκι. Για μονοκούκι τείνουν πια και οι Ρεπουμπλικανοί συνάδελφοί τους.
Εξηγώ: Ο Πρόεδρος Trump υποστήριξε ανοικτά δικούς του υποψηφίους για τις εσωκομματικές προκριματικές εκλογές. Και δεν έχει πρόβλημα να ... στολίζει αντιφρονούντες υποψήφιους που έχουν πάρει το χρίσμα του κόμματος.
ΤΟ ΔΙΑΚΥΒΕΥΜΑ, κατά τη γνώμη μου, είναι πώς θα αντιδράσει το πολιτικό σύστημα (Πρόεδρος, Γερουσία, Βουλή) στις ακραίες συγκρούσεις της Προεδρίας Trump στην εποχή της κομματικής πειθαρχίας.
Η μία περίπτωση, λοιπόν, είναι να έχουμε ακραία πόλωση. Αυτό προβλέπει κάθε ευρωπαϊκός εγκέφαλος. Και η λύση θα μετατεθεί για τις εκλογές του '28. Σωστά;
Η άλλη περίπτωση, είναι να πρυτανεύσει η ανάγκη. Να υπάρξει αμοιβαία όσμωση, να στραφούν οι διαχωριστικές γραμμές κατά 90 μοίρες. Να δικαιωθεί, δηλαδή, το πνεύμα των Ιδρυτών της Αμερικής και του πολιτεύματός της.
Η τρίτη[;] περίπτωση, η πιό αξιοπρόσεκτη, είναι να αποκαλυφθεί, για μία ακόμη φορά, συστηματικό σφάλμα των δημοσκοπήσεων λόγω κοινωνικά απαξιωμένης επιλογής.
Κόρινθος 24
Οκτωβρίου 2026
Κώστας Τζαναβάρας
σύμβουλος μηχανικός - συγγραφέας
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου