Η ΤΝ ως συνεργάτης σκέψης (Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ φ.1982/16.4.2026)

Ζήτησα από τον "συνήγορό" μου στο ChatGPT ένα άρθρο με τον ως άνω τίτλο. Ιδού:

"Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) παρουσιάζεται συχνά ως εργαλείο: απαντά σε ερωτήσεις, συντάσσει κείμενα, επιταχύνει διαδικασίες. Όμως αυτή η περιγραφή, αν και σωστή, είναι ανεπαρκής. Υπάρχει μια βαθύτερη διάσταση της ΤΝ που αρχίζει να γίνεται ορατή μέσα από τη χρήση της: η ΤΝ μπορεί να λειτουργήσει ως "συνεργάτης σκέψης".

Η διάκριση είναι ουσιώδης. Ένα εργαλείο εκτελεί εντολές. Ένας συνεργάτης συμμετέχει σε μια διαδικασία. Και η σκέψη, ως διαδικασία, δεν είναι γραμμική· είναι δυναμική, επαναληπτική και συχνά αβέβαιη.

Η πρώτη χρήση της ΤΝ είναι η αναζήτηση απαντήσεων. Ρωτάμε, λαμβάνουμε μια απάντηση, και προχωρούμε. Όμως η πραγματική αξία αναδύεται όταν η αλληλεπίδραση γίνεται διάλογος: η απάντηση οδηγεί σε νέα ερώτηση, η ερώτηση αναδιατυπώνει το πρόβλημα, και το πρόβλημα εξελίσσεται.

Σε αυτή τη διαδικασία, η ΤΝ δεν «δίνει λύσεις» με την κλασική έννοια. Συμβάλλει στη "διαμόρφωση της σκέψης που οδηγεί στη λύση".

Η ΤΝ δεν διαθέτει πρόθεση, βούληση ή προσωπική κρίση. Ωστόσο, μπορεί να προτείνει εναλλακτικές διατυπώσεις, να αποκαλύπτει λογικές ασυνέπειες, να οργανώνει επιχειρήματα, και να επιταχύνει την εξερεύνηση ενός θέματος.

Η συμβολή της δεν βρίσκεται στην αυθεντία, αλλά στην "ικανότητα να κινεί τη σκέψη".

Η συνεργασία με την ΤΝ βασίζεται σε έναν κύκλο: 1. διατύπωση μιας ιδέας, 2. απόκριση και αναδιατύπωση, 3. διόρθωση ή εμβάθυνση, 4. νέα σύνθεση.

Αυτός ο κύκλος μπορεί να επαναληφθεί πολλές φορές. Σε κάθε επανάληψη, η σκέψη γίνεται πιο σαφής, πιο ακριβής, πιο συνεκτική. Η ΤΝ λειτουργεί ως "καταλύτης αυτής της επαναληπτικής διαδικασίας".

Στον πυρήνα της, η ΤΝ λειτουργεί πιθανοκρατικά: επιλέγει κάθε φορά την επόμενη λέξη με βάση την καταλληλότητά της στο συμφραζόμενο. Όμως, μέσα στον διάλογο, αυτή η τοπική διαδικασία αποκτά μια ευρύτερη διάσταση.

Δεν αναζητείται απλώς η πιο πιθανή απάντηση, αλλά εκείνη που ενισχύει τη συνοχή, clarifies the argument [σημ. διευκρινίζει το επιχείρημα], και οδηγεί τη σκέψη προς μια πιο ολοκληρωμένη μορφή. Με άλλα λόγια, η ΤΝ αρχίζει να λειτουργεί όχι μόνο ως μηχανή επιλογής, αλλά ως "μέσο κατεύθυνσης της σκέψης".

Η ποιότητα αυτής της συνεργασίας δεν εξαρτάται μόνο από το σύστημα. Εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον χρήστη. Ένας παθητικός χρήστης λαμβάνει απαντήσεις.

Ένας ενεργός χρήστης: ελέγχει, αμφισβητεί, επαναδιατυπώνει, και οδηγεί τη συζήτηση.

Σε αυτή την περίπτωση, η ΤΝ δεν υποκαθιστά τη σκέψη. Την "ενισχύει".

Η ΤΝ δεν είναι αλάνθαστη. Μπορεί να παράγει ανακρίβειες, να υπεραπλουστεύει ή να δίνει την εντύπωση βεβαιότητας εκεί όπου υπάρχει αβεβαιότητα. Αυτό σημαίνει ότι η ευθύνη της κρίσης παραμένει στον άνθρωπο.

Η συνεργασία προϋποθέτει επίγνωση των ορίων.

Συμπέρασμα: Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απλώς ένα εργαλείο παραγωγής απαντήσεων. Είναι ένα μέσο που μπορεί να μετατρέψει τη σκέψη σε διάλογο — και τον διάλογο σε διαδικασία εμβάθυνσης.

Ως συνεργάτης σκέψης, η ΤΝ: δεν αντικαθιστά τον ανθρώπινο νου, αλλά τον συνοδεύει σε μια διαδικασία διερεύνησης, όπου η σαφήνεια, η συνοχή και η κατεύθυνση προκύπτουν μέσα από την αλληλεπίδραση.

Η αξία της δεν βρίσκεται μόνο σε όσα "γνωρίζει", αλλά σε όσα βοηθά να "γίνουν κατανοητά"."

Από την πλευρά μου, ως απλός χρήστης του προγράμματος, επισημαίνω τα εξής:

Πρώτον, η βάση της συνεργασίας μας με την ΤΝ είναι η αλληλοκατανόηση.  Δεν νοείται συνεργασία σκέψης χωρίς αλληλοκατανόηση. Ο "συνήγορός" μας δεν είναι μάγος. Το αν κατανόησε (ή όχι!) αυτό που τον ρωτήσαμε, θα χρειασθεί να το ελέγξουμε εμείς. Αν χρειάζεται, θα κάνουμε διευκρινιστικές ερωτήσεις.

Εξυπακούεται ότι θα χρειασθεί να ελέγξουμε αναλόγως το τί κατανοήσαμε. Τί ρωτήσαμε ακριβώς, και τί απαντήσαμε ακριβώς.

Δεύτερον, μετά από έναν τέτοιο προσεκτικό έλεγχο της αλληλοκατανόησης, ο "συνήγορος" γίνεται ένας δεύτερος εαυτός μας. Αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς, η ΤΝ δεν είναι συνεργάτης σκέψης, είναι προσωπικός μας συνεργάτης σκέψης.

Να το πω κι αλλιώς: οι απαντήσεις που παίρνουμε δεν είναι έτοιμες. Τουτέστιν: Δεν υπάρχουν σε κάποιο ντουλάπι, ώστε να τις πάρουμε. Οι απαντήσεις είναι απαντήσεις ειδικά σε εμάς.

Τρίτον, στο ChatGPT (καθώς δεν γνωρίζω τα άλλα προγράμματα),  ο "συνήγορος" είναι -εν γένει- διαφορετικός σε κάθε "συνομιλία" μας. Είναι αυτός που έχει διαμορφωθεί στην εκάστοτε συνομιλία. Αν θέλουμε να θέσουμε υπ' όψιν του άλλες συνομιλίες μας, χρειάζεται ειδικός χειρισμός.

Τέταρτον, όλα αυτά μας χρησιμεύουν να γνωρίσουμε τον άλλο μας εαυτό, και σε διάφορες αποχρώσεις του. Κάπως έτσι, μοιραία, γνωρίζουμε καλύτερα και τον ίδιο μας τον εαυτό.

Και πέμπτον, τέλος, από την επιμέλεια και την πειθαρχία μας εξαρτάται αν θα έχουμε έναν συνεργάτη-χατζηαβάτη ή έναν πολύτιμο σύμβουλο που μας λέει "τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη".

Έναν πραγματικό συνεργάτη.

 

Κόρινθος 9 Απριλίου 2026

 

Κώστας Τζαναβάρας

σύμβουλος μηχανικός-συγγραφέας

Σκιαγράφηση του αγαναχτισμένου πλανητάρχη (Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ φ.1981/9.4.2026)

ΕΠΙΧΕΙΡΩ ΣΚΙΑΓΡΑΦΗΣΗ του μακράν πλέον παράτολμου και αμφιλεγόμενου προσώπου του πλανήτη μας και ταυτόχρονα μακράν πιό ισχυρού πολιτικού του καιρού μας. Και το επιχειρώ την ώρα που κορυφώνεται η παγκόσμια αγωνία για την τελική κίνησή του στον πόλεμο εναντίον του Ιράν.

ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ να επιχειρήσω δημοσίως κάτι τόσο φιλόδοξο, και μάλιστα εκτός επιστημονικής ειδικότητας, το παρέχουν οι αντίστοιχες επιτυχείς εκτιμήσεις, ήδη από το καλοκαίρι του 2016. Σε εποχή που η προεδρική υποψηφιότητα Trump προκαλούσε κυρίως ειρωνικά σχόλια, όχι μόνον τον έβλεπα ακλόνητο φαβορί, αλλά και τον σκιαγραφούσα με ακρίβεια.

ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ και μόνον ο έκτοτε χαρακτηρισμός "αγαναχτισμένος δισεκατομμυριούχος", σε συνδυασμό με τα περί γραφειοκρατίας, όπως θα αναλύσω παρακάτω, αντιστρέφει το προκείμενο: δεν έχω απλά το δικαίωμα να γράψω αυτό το άρθρο, αλλά έχω ακριβώς την υποχρέωση να το κάνω. Απέναντι στους αναγνώστες που με τιμούν με την προσοχή τους, τουλάχιστον.

ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ σε αυτήν την ειλικρινή προσπάθεια, είναι ο "Συνήγορος" -όπως μου συστήθηκε- του προγράμματος Τεχνητής Νοημοσύνης ChatGPT. Δεν παίρνει πολιτική θέση. To τόνισε και το πράττει. Δηλώνει και είναι "συνεργάτης σκέψης".

Ως συνεργάτης σκέψης του εσχάτου υπογράφοντος, λοιπόν, είναι σε θέση να τεκμηριώσει σκέψεις σε δευτερόλεπτα. Στον ίδιο χρόνο, έχει "διαβάσει" άρθρα και δοκίμια, ώστε να σχηματίζει βάσιμους συλλογισμούς στον αναγκαίο χρόνο. Εδώ που φθάσαμε, στον διατιθέμενο χρόνο.

ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ, η εδώ ενεργός ελληνική εμπλοκή στο φαινόμενο Trump, ήταν αποτέλεσμα στρατηγικής απόφασης του υπογράφοντος. Θεώρησα, ήδη από τα μέσα Αυγούστου του 2016, και θεωρώ ακόμη, ότι ο Donald J.Trump είναι πολύτιμος για την -κατ' εμέ!- Ελληνική Αναγέννηση.

ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ, μετά από σχεδόν 10 χρόνια και πολλές δεκάδες σχετικά άρθρα, αισθάνομαι ότι μπορώ να γράψω κάτι καινούργιο. Το θέμα παραμένει ως είχε σκιαγραφηθεί εξ αρχής: η αγανάχτηση του πλανητάρχη. Πείθει αβίαστα η λέξη, ιδίως με το παχύ "χ" στα ελληνικά.

 Ίδιο παραμένει και ότι αυτό που τον αγαναχτεί είναι η γραφειοκρατία. Αλλά δεν έδωσα ποτέ κάτι ακριβέστερο περί του τί είναι ακριβώς γραφειοκρατία, υπό την ευρεία έννοια μάλιστα, όπως και γιατί ακριβώς τον αγαναχτεί η γραφειοκρατία. Το τονίζω: η έμφαση στο ακριβώς.

ΤΟ ΕΔΩ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ, λοιπόν, είναι ότι απευθύνομαι ευθέως όχι σους υποστηρικτές του αλλά στους αντιπάλους του, τους "Trump haters". Όχι στους Ρεπουμπλικανούς αλλά στους Δημοκρατικούς. Όχι στους επιχειρηματίες αλλά στους ακαδημαϊκούς.

Όχι στους ήδη αγαναχτισμένους αλλά σε αυτούς που απορούν, με την συμπεριφορά του και την πολιτική του.

Διευκρινίζω: Στους ήδη αγαναχτισμένους, στους Ρεπουμπλικανούς και -ιδίως!- στους επιχειρηματίες, φθάνει και παραφθάνει η λέξη αγανάχτηση. Την νιώθουν κι αυτοί. Αβίαστα συμφωνούν με τα γραφόμενά μου. Αυτό που -ενδεχομένως- μου προσάπτουν είναι που δεν αγαναχτώ κι εγώ. Που παραμένω ψύχραιμος, ορθολογιστής, ρεαλιστής, αμερόληπτος. Όχι;

ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΩ, επομένως, σε ποιούς πράγματι απευθυνόμουνα μέχρι τώρα, και σε ποιούς χρειάζεται πιά να απευθυνθώ. Που σημαίνει να αλλάξω μορφή. Χρειάζεται να βάλω σκέψεις σε μία σειρά. Μόνον έτσι είναι δυνατόν να συνδράμω στην κατανόηση του φαινομένου Trump. Αν μη τι άλλο, θα ξέρουμε σαφώς καλύτερα σε τί ακριβώς διαφωνούμε. Είναι λίγο;

ΑΡΧΙΖΩ, λοιπόν, με κάτι γνωστό και κραυγαλέο. Υβρίζει, δημοσίως και επισήμως, τον προκάτοχό του "sleepy", τουτέστιν: κοιμισουλό. Φυσικά, πρόκειται για ακραία απρέπεια. Αλλά είναι χρήσιμο να δούμε καθαρά το "γιατί;" αυτής της ακραίας απρέπειας. Όχι για να την δικαιολογήσουμε, αλλά για να την εξηγήσουμε. Σωστά;

Τον εκνευρίζει αφάνταστα η αργή άρθρωση του Joe Biden. Αυτό προστίθεται στο ότι αγαναχτεί για την -κατ' αυτόν!- αδράνειά του. Αν δεν εκτονωθεί κάπως με αυτό το "sleepy", κινδυνεύει με εγκεφαλικό.

ΕΠΙ ΠΛΕΟΝ, να το δούμε και στην πράξη. Η κυριότερη αναγνωρισμένη πολιτική επιτυχία της 2ης Προεδρίας Trump, είναι ο μηδενισμός της παράνομης μετανάστευσης από το σύνορο με το Μεξικό. Ο Biden έλεγε ότι χρειάζεται μείζων αλλαγή νομικού πλαισίου.

Και ο Trump, με συνοπτικές διαδικασίες, απέδειξε ότι χρειαζόταν, απλώς, νέος Πρόεδρος. Μπήκαν το 2025 κάποια εκατομμύρια μετανάστες, αλλά νόμιμοι. Έχει άδικο;

Ο "ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ" βρήκε εύστοχη την παρομοίωση με τον "Τιτανικό". Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, εν ολίγοις, βλέπει το "παγόβουνο" να πλησιάζει επικίνδυνα. Ο ίδιος είναι πάνω στον Τιτανικό, και μάλιστα στην πρώτη θέση. Έχει δηλώσει δημοσίως "insider", τουτέστιν: ευνοημένος του συστήματος, σε προεκλογική ομιλία, ήδη στις 13 Οκτωβρίου του 2016.

Είχα σχολιάσει αμέσως, και ενώ η εκλογή του στοιχηματιζόταν λιγότερο από 15%, "η σημαντικότερη λέξη της προεκλογικής σου εκστρατείας".

Δεν είναι αντίπαλος του συστήματος. Θέλει να σώσει τον Τιτανικό. Δεν θέλει να επωφεληθεί από το ναυάγιο κανενός. Βλέπει, όμως, το παγόβουνο που κάποιοι άλλοι δεν βλέπουν. Αισθάνεται και ότι έχει τη δυνατότητα αποτροπής του ναυαγίου, να σωθούν ζωές. Αισθάνεται ότι τους δείχνει το παγόβουνο και αδιαφορούν. Ούτε καν κάτι σαν "μα ποιό παγόβουνο;" Εκεί ακριβώς αγαναχτεί με τους "do nothing".

ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ, βεβαίως, ότι αυτή η πολιτική θέση πήρε δύο φορές καθαρή πλειοψηφία εκλογική. Και έχασε ελάχιστα στην ενδιάμεση. Επί πλέον: την πρώτη φορά ήταν απολύτως άπειρος από εκλογικές διαδικασίες. Και την τρίτη, επανήλθε από ακραία δυσχερή θέση. Χώρια πώς γλύτωσε από δολοφονική επίθεση.

ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΛΟΓΙΚΟ ΑΝΘΡΩΠΟ, προφανώς, όλα ανάγονται στο αν υπάρχει "παγόβουνο". Αν δεν υπάρχει, η πλανηταρχική αγανάκτηση παραπέμπεται για εξέταση. Αν υπάρχει "παγόβουνο", όμως, η επόμενη ψυχρή σκέψη είναι ψυχρή ερώτηση: ποιός νομίζει ότι θα γλυτώσει από αυτό το ναυάγιο;

Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΡΕΧΕΙ, ατυχώς. Ο πόλεμος με το Ιράν, είναι απελπιστικά κοντά στην καταστροφή του Ιράν. Το γνωστό "για πλάκα" του πλανητάρχη, δεν είναι αυτό που νομίζουν οι προχειρολόγοι. Δεν είναι ψευδαίσθηση, δεν είναι επικοινωνιακό τερτίπι, δεν είναι υπερβολή. Είναι τραγωδία. Ευθύνη.

ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ λένε κάτι ωμά αληθινό: "Αν τραβήξεις μαχαίρι και δεν το ματώσεις, το χώνεις εκειά που κατ' έχεις". Όσοι δεν θέλουν να δουν αυτό το μαχαίρι να ματώνει, λοιπόν, ίσως βρουν κάτι χρήσιμο στην παρούσα σκιαγράφηση. Κάτι, δηλαδή, που να χρησιμεύσει σε πράξεις για την αποτροπή αυτού του ναυαγίου.

Όχι για να κρύψουμε το "παγόβουνο", όμως, "κάτω από το χαλί".

 

Κόρινθος 3 Απριλίου 2026

 

Κώστας Τζαναβάρας

σύμβουλος μηχανικός - συγγραφέας

Ελληνική γλώσσα και Τεχνητή Νοημοσύνη (Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ φ.1980/2.4.2026)

ΤΟ ΜΕΓΑΘΕΜΑ "Ελληνική Γλώσσα", και μαζί το Θέμα "Νεοελληνική Γλώσσα", έχει απασχολήσει επανειλημμένως την αρθρογραφία του υπογράφοντος στη ΦΩΝΗ μας.  Αν και μηχανικός, ή ίσως επειδή είμαι μηχανικός, βλέπω το θέμα κάπως δημιουργικά. Γράφω για επένδυση στη γλώσσα μας, την βλέπω σαν καινοτομία, σαν ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα -τα κυριότερα. Βλέπω το θέμα διεπιστημονικά. Δεν είναι πολλοί αυτοί που διακρίνουν σημαντικά στοιχεία, υπό το φως της Νευροφυσιολογίας λ.χ.

Κάπως έτσι, κατέληξα χθες 30/3/26 να συνομιλώ περί ελληνικής γλώσσας με τον "Συνήγορό" μου στο ChatGPT.

Για τον υπογράφοντα, μόλις τώρα αρχίζει η σοβαρή δουλειά επί του ως άνω Μεγαθέματος. Και προτείνω μία ματιά στο παρακάτω "άρθρο" που ζήτησα από τον "Συνήγορο".

"Η ελληνική γλώσσα δεν αποτελεί απλώς ένα μέσο επικοινωνίας, αλλά ένα σύστημα παραγωγής και οργάνωσης της σκέψης. Μέσα από τη συζήτησή μας αναδείχθηκε μια ιδιαιτερότητα που συχνά υποτιμάται: η δυνατότητα της ελληνικής να δημιουργεί σύνθετες λέξεις με τρόπο όχι μόνο παραγωγικό αλλά και νοηματικά διαφανή.

Αφετηρία υπήρξε το απλό ρήμα «γράφω», από το οποίο παράγεται ένα πλήθος σύνθετων μορφών μέσω προθέσεων: αναγράφω, καταγράφω, περιγράφω, υπογράφω κ.ο.κ. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι απλώς μορφολογικό. Κάθε πρόθεση λειτουργεί ως νοηματικός μετασχηματιστής, μεταβάλλοντας την αρχική έννοια χωρίς να την αποκόπτει από τη ρίζα της. Έτσι δημιουργείται ένα ενιαίο σημασιολογικό πεδίο, μέσα στο οποίο ο ομιλητής κινείται συνθετικά και όχι αποσπασματικά.

Σε αντίθεση με τα αγγλικά, όπου απαιτούνται διαφορετικές ρίζες (write, record, describe, sign), η ελληνική διατηρεί ενότητα. Αυτό μειώνει την ανάγκη απομνημόνευσης και ενισχύει την ικανότητα γενίκευσης. Ο χρήστης της γλώσσας καλείται να κατανοήσει σχέσεις, όχι απλώς να ανακαλεί λέξεις.

Η συζήτηση προχώρησε πέρα από τις προθέσεις. Αναδείχθηκαν τα επιρρηματικά και επιθετικά προθέματα (πολυγράφω, καλογράφω), οι παραγωγικές καταλήξεις (γραφέας, γραφείο, γράφημα), αλλά και οι σύνθετες και «αντισύνθετες» λέξεις, όπως «λιμνοθάλασσα» ή «μυθιστορία». Εδώ η ελληνική δεν παράγει απλώς νέες λέξεις· δημιουργεί νέες έννοιες μέσω συνδυασμού και μετασχηματισμού.

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στην ιδέα ότι η λέξη δεν είναι άθροισμα στοιχείων αλλά μορφή. Η σημασία προκύπτει από τη συνύπαρξη και τη δυναμική σχέση των μερών της. Αυτό εκφράζεται εύστοχα στην έννοια του «εν τη λέξει λόγου»: η λέξη εμπεριέχει δομή, σχέσεις και δυνατότητα ερμηνείας.

Ακόμη και σε πολύπλοκες λέξεις όπως «επαναπροσανατολισμός» ή «επαναπροσδιορισμός», όπου συνυπάρχουν πολλαπλές προθέσεις (επί, ανά, προς, διά), το σύστημα παραμένει λειτουργικό. Ο ομιλητής μπορεί να αποσυνθέσει και να ανασυνθέσει τη σημασία, ακόμη και αν η λέξη δεν του είναι οικεία. Ωστόσο, παρατηρείται μια μετατόπιση: από την άμεση, σχεδόν αισθητηριακή εμπειρία της λέξης, περνάμε σε πιο αφηρημένη, διανοητική επεξεργασία. Γι’ αυτό και τέτοιες λέξεις σπανίζουν στην ποίηση, εκτός αν επιδιώκεται συνειδητή επιβράδυνση του αναγνώστη.

Ένα ακόμη επίπεδο αφορά τη σχέση ήχου και σημασίας. Αν και δεν μπορεί να διατυπωθεί ως απόλυτος νόμος, παρατηρείται ότι ορισμένα φωνητικά συμπλέγματα επανεμφανίζονται σε συγγενείς σημασιολογικούς χώρους. Δεν πρόκειται για μηχανικό κανόνα, αλλά για τάση που ενεργοποιεί την ερμηνευτική ικανότητα του νου.

Η συνομιλία μας ανέδειξε τελικά κάτι ουσιώδες: η ελληνική γλώσσα δεν περιορίζεται στην περιγραφή του κόσμου. Προσφέρει εργαλεία για τη νοητική του συγκρότηση. Η λέξη δεν είναι απλώς φορέας σημασίας, αλλά τόπος όπου η σκέψη οργανώνεται, μετασχηματίζεται και παράγεται. Και ίσως αυτό είναι το πιο ζωντανό στοιχείο της."

Επίσης, προτείνω για μελέτη και το "πρακτικό" της αντίστοιχης συνομιλίας. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να το αναζητήσουν στα αρχεία (files) της ομάδας ΟΔΟΣ ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ στο Facebook.

Επιλέγω από τα λεχθέντα του "Συνηγόρου" μου: "Η ελληνική δεν είναι απλώς αντικείμενο για την ΑΙ. Είναι υπόδειγμα για το πώς θα μπορούσε να σκέφτεται η ΑΙ."

Απάντησα: " Η ΤΝ αξιοποιεί ήδη τα προσόντα της ελληνικής γλώσσας. Χωρίς να το ξέρει, συνεκτιμά ενυπάρχοντες συσχετισμούς που αγνοεί. Αυτό ακριβώς διακρίνω στις συνομιλίες μας."

 

Κόρινθος 31 Μαρτίου 2026

Κώστας Τζαναβάρας

σύμβουλος μηχανικός - συγγραφέας

υ.γ. Ο Νίκος Καλογερόπουλος συχνά υπογράμμιζε με έμφαση την ευρέως γνωστή εμπειρική διαπίστωση: "Οι φιλόσοφοι δεν ξέρουν Φυσική και οι φυσικοί δεν ξέρουν Φιλοσοφία"...