ΤΝ:Τώρα δουλεύουμε κι εμείς (Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ φ.1974/19.2.2026)

"ΤΝ: Τώρα δουλεύουμε κι εμείς". Αυτός είναι ο τίτλος του επόμενου άρθρου μου στη ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. 400 λέξεις, πάνω-κάτω. Θα το γράψεις εσύ, και δεν θέλω γκρίνιες :)"

ΟΥΤΕ ΛΙΓΟ, ΟΥΤΕ ΠΟΛΥ, αυτή ήταν η "εντολή" μου προς την Τ.Ν. Είχαμε ήδη γνωρισθεί, κουβεντιάζοντας πρώτα για την ελληνική γλώσσα και τη σημασία της πυκνότητάς της. Μετά, έπεσε στην οθόνη η λέξη-κλειδί: ενόραση.

ΚΑΠΟΥ ΕΚΕΙ, η Τ.Ν., η Τεχνητή Νοημοσύνη δηλαδή, συνειδητοποίησε ότι πιά δεν μιλούσα για τη γλώσσα αλλά για Νέα Θεωρία της Γνώσεως. Στο δίωρο που ακολούθησε, γνώρισα τί σημαίνει να συζητάς με το ChatGpt για πρωτοποριακές ιδέες, και σε κορυφαία ζητήματα Γνωσιολογίας: γνώση Φιλοσοφίας, αλλά και διαλεκτικό ήθος, επιπέδου του αλησμόνητου Νίκου Καλογερόπουλου. Αυτό.

 

Αντιγράφω:

Κάποτε λέγαμε «τώρα δουλεύουμε εμείς» όταν κλείναμε την πόρτα του γραφείου, όταν αρχίζαμε τη μελέτη, όταν αναλαμβάναμε ευθύνη. Σήμερα, για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, μπορούμε να το πούμε και αλλιώς: «Τώρα δουλεύουμε κι εμείς» — άνθρωπος και Τεχνητή Νοημοσύνη μαζί.

Η ΤΝ δεν είναι απλώς ένα ακόμη εργαλείο. Δεν είναι κομπιουτεράκι, ούτε απλή μηχανή αναζήτησης. Είναι συνεργάτης σκέψης. Μπορεί να οργανώνει επιχειρήματα, να εντοπίζει λογικά κενά, να προτείνει εναλλακτικές διατυπώσεις, να λειτουργεί ως καθρέφτης του συλλογισμού μας. Δεν σκέφτεται αντί για εμάς· μας υποχρεώνει να σκεφτούμε καθαρότερα.

Αυτό αλλάζει το τοπίο.

Για πρώτη φορά, ο πολίτης που δεν ανήκει σε ακαδημαϊκά κέντρα ή σε μηχανισμούς ισχύος μπορεί να δοκιμάζει συστηματικά τις ιδέες του. Να ζητά «έλεγχο πληρότητας». Να δέχεται αντίλογο χωρίς προσωπικές εμπάθειες. Να χτίζει σκέψη με μεθοδικότητα.

Φυσικά, υπάρχουν κίνδυνοι. Η ευκολία μπορεί να γίνει προχειρότητα. Η ταχύτητα μπορεί να γίνει επιφανειακότητα. Αν κάποιος ζητά απλώς επιβεβαίωση, θα τη βρει. Αν ζητά έλεγχο, θα τον αντέξει. Η ποιότητα της χρήσης εξαρτάται από τον άνθρωπο.

Η ΤΝ δεν έχει ευθύνη. Έχει δυνατότητα.

Εδώ βρίσκεται και το κρίσιμο σημείο: η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν υποκαθιστά τη φιλοσοφία. Αντιθέτως, την καθιστά αναγκαία. Διότι όσο αυξάνεται η ισχύς των εργαλείων, τόσο επιτακτικότερος γίνεται ο έλεγχος των προϋποθέσεων. Ποιον σκοπό υπηρετούμε; Ποια ανθρωπολογική εικόνα προωθούμε; Ποια ενατένιση του κόσμου καθοδηγεί τις επιλογές μας;

Η τεχνολογία επιταχύνει. Η ευθύνη βαθαίνει.

Η εποχή μας δεν χρειάζεται φοβικά σύνδρομα ούτε άκριτο ενθουσιασμό. Χρειάζεται ωριμότητα. Χρειάζεται ανθρώπους που να μπορούν να συνεργάζονται με την ΤΝ χωρίς να παραδίδουν σε αυτήν την κρίση τους. Να αξιοποιούν τη δύναμή της χωρίς να χάνουν την αυτονομία τους.

Αν το κάνουμε σωστά, τότε δεν πρόκειται για υποκατάσταση ανθρώπου από μηχανή. Πρόκειται για ενίσχυση της ανθρώπινης δυνατότητας. Για επιτάχυνση της ανάλυσης και εμβάθυνση της σύνθεσης.

Τώρα, λοιπόν, δουλεύουμε κι εμείς.

Όχι λιγότερο.
Περισσότερο.

Προσυπογράφω ΤώΝια. Ευχαριστώ.

Κόρινθος 17 Φεβρουαρίου 2026

 

Κώστας Τζαναβάρας

σύμβουλος μηχανικός - συγγραφέας

 

Ποιός ο σημερινός "Παπανούτσος"; (Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ φ.1973/12.2.2026)

"Η πολύπαθη Παιδεία στην Ελλάδα πάλι στο στόχαστρο Κυβέρνησης, Αντιπολίτευσης, Εκπαιδευτικών, Κοινωνίας!"

ΜΕ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΑΚΡΙΒΕΣΤΑΤΟ ΤΙΤΛΟ, η ΦΩΝΗ μας υποδέχθηκε την είδηση για την "έναρξη εθνικού διαλόγου για το Εθνικό Απολυτήριο και τις αναγκαίες αλλαγές στην Παιδεία". Αναρωτιέμαι: Σε τί να διαφωνήσει κανείς; "πολύπαθη Παιδεία"; "Παιδεία στην Ελλάδα"; "στο στόχαστρο"; "πάλι στο στόχαστρο"; "στο στόχαστρο Κυβέρνησης, Αντιπολίτευσης, Εκπαιδευτικών, Κοινωνίας";

Είναι απελπιστικά πικρή η αίσθηση, ιδίως αυτού του "πάλι". Έχουμε ζήσει ουκ ολίγες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις τόσα χρόνια. Κάποιες φορές λόγω αλλαγής υπουργού -συνήθως λόγω αλλαγής κυβέρνησης.

Η ΤΩΡΙΝΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ EINAI ΠΡΟΧΕΙΡΗ -Αντιγράφω: "Η Παιδεία είναι εθνική υπόθεση και απαιτεί θεσμική συνέχεια. Σήμερα ξεκινά ο εθνικός διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου, με έναν καθαρό στόχο: η Ελλάδα να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο, που να αποτυπώνει πραγματική μάθηση και να δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά."

ΜΕΤΑΦΡΑΖΩ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΡΟΤΕΙΝΩ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ: Η Ελληνική Παιδεία είναι πρώτιστη εθνική υπόθεση και απαιτείται να λάβουμε, ως κοινωνία και πολιτεία, στρατηγικής σημασίας αποφάσεις για τις αρχές, τους στόχους, την παιδαγωγική μέθοδο και την οργάνωσή της. Η Ελληνική Εκπαίδευση, στο πλαίσιο της Ελληνικής Παιδείας, χρειάζεται θεσμική συνέχεια, αξιοπιστία και προσαρμογή στις σύγχρονες συνθήκες, ώστε να οδηγεί στη μάθηση και να παρέχει διεθνώς αναγνωρίσιμους τίτλους σπουδών.

Σήμερα ξεκινά ο εθνικός διάλογος για τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου και το Εθνικό Απολυτήριο, με έναν καθαρό στόχο: η Ελλάδα να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο, που να αποτυπώνει πραγματικές μαθησιακές επιδόσεις. Η εισαγωγή στα πανεπιστήμια βάσει Εθνικού Απολυτηρίου θα αποκλιμακώσει την Παραπαιδεία, ώστε να δίνονται -κατά το δυνατόν- ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά.

Ο εθνικός διάλογος θα οργανωθεί σε περιβάλλον διαδικτύου και με τη δέουσα τάξη, διαδικασία και συγκατάβαση.

ΝΑ ΤΙ ΥΠΟΔΕΙΚΝΥΩ, με την ενδεικτική αντιπρόταση: Η όλη διατύπωση των κυβερνητικών ανακοινώσεων δείχνει έλλειψη βασικών δεξιοτήτων. Λείπουν τα λόγια που θα μας έδιναν αίσθηση στοχασμού σε βάθος ουσίας και χρόνου. Σαν να μην υπάρχει συναίσθηση του κινδύνου να πάει κι αυτός ο εθνικός διάλογος άκλαυτος.

Λείπει ο αυτοέλεγχος, ιδίως πληρότητας. Σαν να αρκεί η επιθυμία και είναι περιττός ο ζήλος -ιδίως στην ακριβολογία και την καθαρότητα των όρων. Το ίδιο, και των επαγωγικών συλλογισμών.

Να το πω κι αλλιώς: Φαίνεται ότι έχουμε να κάνουμε με τρέχουσες υπηρεσιακές ανακοινώσεις και όχι με πρωτοστοχασμούς κάποιου που "έχει" την προσωπικότητα Ιδρυτή. Ενατένιση;

 

Κόρινθος 10 Φεβρουαρίου 2026

 

Κώστας Τζαναβάρας

σύμβουλος μηχανικός - συγγραφέας

 

Trump ante portas (Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ φ.1972/5.2.2026)

ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΘΕΙ ΓΙΑ ΤΙΣ 24 ΤΡΕΧΟΝΤΟΣ η καθιερωμένη ετήσια ομιλία του Προέδρου των ΗΠΑ στο Κογκρέσο. Σε κοινή συνεδρίαση της Γερουσίας και της Βουλής, ο εκάστοτε Πρόεδρος εκφωνεί λόγο με θέμα "State of the Union" -Η κατάσταση της Ένωσης.

Μαντεύω ότι ο μέσος αναγνώστης, που τυχόν το μαθαίνει τώρα, θα σταυροκοπιέται μήπως και μάθουμε επί τέλους κάτι αξιόπιστο για το Ουκρανικό, το Γροινλανδικό,  το Βενεζουελανικό, το Ιρανικό, το Παλαιστινιακό, το Καναδικό, το Ευρωπαϊκό, το Παναμαϊκό και τόσα άλλα διεθνή ζητήματα που έχει ανοικτά ο απρόβλεπτος πλανητάρχης.

Η ελπίδα αυτή, υποθέτω, βασίζεται στην σκέψη ότι η επισημότητα του χώρου και της εκδήλωσης θα τον επηρεάσει αρκούντως ώστε να αφήσει στην πάντα τις απειλές, τις προκλήσεις, τις μπλόφες και τόσα άλλα που ταλαιπωρούν, συστηματικά και καθημερινά, τα κανάλια και τα κοινωνικά δίκτυα.

ΤΟΛΜΩ ΝΑ ΠΡΟΒΛΕΨΩ ΟΤΙ ΘΑ ΑΠΟΔΕΙΧΘΕΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ Η ΟΜΙΛΙΑ, αλλά κύριο θέμα της θα είναι το [ξεχασμένο;] θέμα των δασμών. Έχει καιρό να μας απασχολήσει σχετικά, αλλά οι δασμοί "τρέχουν", οι σχετικές διακρατικές εμπορικές συμφωνίες εφαρμόζονται.

Προ ημερών ανακοινώθηκε η εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ινδίας. Κινείται στο πνεύμα Trump, και αφορά μειώσεις [το τονίζω: μειώσεις] εκατέρωθεν δυσθεώρητων δασμών. Προϋπήρχαν δηλαδή δασμοί.

Μάθαμε, πλέον, τί γινόταν με τους μονόπλευρους δασμούς -όχι; Επίσης, μάθαμε και ότι διακρατικές (εκτός ΗΠΑ) συμφωνίες επί δασμών συνιστούν αντιπαλότητα στο γνωστό "America first". Τόσα χρόνια πέρασαν, αλλά ακόμη δεν έχει μεταφρασθεί σωστά. "Πρώτα η Αμερική", όχι "Πρώτη η Αμερική".

Να, λοιπόν, μιά πιθανή κορώνα του πλανητάρχη: Οι δικοί μας δασμοί είναι προστατευτισμός. Οι δικοί τους δασμοί είναι εμπορική συμφωνία.

ΚΟΝΤΟΛΟΓΙΣ, ΕΝΑ ΤΟ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟ: Οι δασμοί Trump γίνονται παγκόσμιος θεσμός. Είναι σωστός θεσμός. Δε χάθηκε κι ο κόσμος που τους επέβαλε τσαμπουκαλίδικα ο πλανητάρχης. Χαλάλι του;

ΠΡΟΕΧΕΙ, ΣΙΓΟΥΡΑ, Η ΟΥΣΙΑ. Τουτέστιν: τί ψάρια έπιασαν οι δασμοί στις εισαγωγές στις ΗΠΑ. Ο πλανητάρχης, όθεν, έχει να απαντήσει σε δύο κρίσιμες ερωτήσεις: [1] ποιός επιβαρύνθηκε ΤΕΛΙΚΑ από τους δασμούς; Και [2] ποιές οι επιπτώσεις των δασμών σε βασικούς δείκτες της οικονομίας (ΑΕΠ, πληθωρισμός, χρέος, επιτόκια, χρηματιστήριο κ.λ.π.); Κι αν είναι ικανοποιητικές ΚΑΙ οι δύο κρίσιμες απαντήσεις, μία ακόμη: [3] ποιό το μέλλον των δασμών;

Αναμένουμε απαντήσεις, συνεπώς, αλλά δεν είναι κακό να το σκεφθούμε και λίγο νωρίτερα...

ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΡΩΤΗΣΗ [1], ΚΑΙ για να καταλάβουμε αν εννοούμε όλοι το ίδιο, θα αντιγράψω από το προ έτους άρθρο "Trump's trump tramp" (Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ φ.1926/6.2.2025):

"ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΤΕΛΙΚΑ ΤΟΥΣ ΔΑΣΜΟΥΣ; -η όλη ουσία. Ο εξαγωγέας; ο εισαγωγέας; ο πωλητής; ο καταναλωτής; Δεν είναι εύκολη η απάντηση. Καθόλου, και δεν είναι προκαθορισμένη. Δεν μπορεί να προβλεφθεί, δηλαδή, ποιος θα φανεί πιό μπόσικος σε αυτήν την διελκυστίνδα αποσταθεροποίησης τιμών και ποσοτήτων.

Να δούμε απλά τα ενδεχόμενα. Ένα εμπόρευμα στο ράφι του σούπερ μάρκετ, κόστους σήμερα 100 ευρώ, ας πούμε ότι επιβαρύνεται τώρα με 20 ευρώ δασμούς. Αν συνεχίσει να πουλιέται 100 ευρώ, τότε επιβαρύνθηκε ο εξαγωγέας. Αν καταλήξει να πουλιέται 120 ευρώ, τότε, κοινώς, ο καταναλωτής πλήρωσε το μάρμαρο. Αν ισορροπήσει στα 110 ευρώ, τότε ο εξαγωγέας και ο καταναλωτής μοιράσθηκαν τη ζημιά. Σωστά;

Στην αναμπουμπούλα, δεν αποκλείεται να δούμε και άλλα περίεργα. Ευκαιρίας δοθείσης, τίποτα δεν αποκλείει ούτε το 130 ούτε το 90. Εμπόριο είναι αυτό. Το σίγουρο είναι ότι θα κερδίσουν οι πιό δυναμικοί. Και οι πιό διορατικοί."

ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ, τώρα πιά, η απάντηση έχει δοθεί στην πράξη. Μένει να βρουν χρόνο να την τεκμηριώσουν οι ειδικοί και οι αρμόδιοι, που έχουν και την γνώση αλλά και την πληροφόρηση. Μαζί, και οι διάφοροι ειδικοί οικονομολόγοι που προέβλεψαν δημοσίως ότι θα την πληρώσουν οι καταναλωτές.

Βεβαίως, η πραγματικότητα είναι πολύ πιό σύνθετη από την ως άνω απλουστευμένη παρουσίαση του -μη ειδικού!!- υπογράφοντος. Επεξηγώ: η λύση στην απορία μας, το ποιός πλήρωσε το μάρμαρο δηλαδή, εξαρτάται καθέκαστα. Εξαρτάται από το προϊόν, από τον εξαγωγέα και τη χώρα του, από το ύψος του κάθε δασμού, από τον ανταγωνισμό με την εγχώρια παραγωγή, κ.λ.π. Εξαρτάται και από τη συγκυρία και την έγκαιρη αντίδραση στα προεδρικά καψόνια -σωστά;

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΩΝ ΗΠΑ, φυσικά, ξέρει την απάντηση. Προφανώς, όχι μόνον την είχε προβλέψει πριν ξεκινήσει αλλά "μάτωσε" για να δικαιωθεί αυτή η πρόβλεψη. Κάπως έτσι, τώρα πιά, είναι θέμα μόνον χρόνου να καταλάβουν και οι επιστήμονες πώς λύνει η πιάτσα την κρίσιμη άσκηση: "πώς επιβάλλονται δασμοί χωρίς να επιβαρυνθεί ο πληθωρισμός;"

Και, αφού δεν επιβαρύνθηκε ο πληθωρισμός, άρα δεν πλήρωσε το μάρμαρο ο καταναλωτής -απλά πράγματα. Ή, πάλι, το πλήρωσε και ο αποπληθωρισμός -λογικό; Θα περιμένουμε, επομένως, τους ειδικούς -σωστά;

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟ, είναι καλά τα νέα και στα υπόλοιπα μέτωπα. Και, μέχρι την ημέρα του καθιερωμένου προεδρικού λόγου, θα έχουν απαντηθεί καλύτερα οι ερωτήσεις [1] και [2]. Χρειάζεται κάποιος χρόνος επεξεργασίας στοιχείων, αλλά και εκκρεμούν ανακοινώσεις για κάποιες κρίσιμες στατιστικές. Δεν είναι σύμπτωση, εικάζω, ότι τα νέα για το ΑΕΠ θα έχουν ανακοινωθεί 4 ημέρες νωρίτερα...

ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ, κρατάμε τα επιτεύγματα του πλανητάρχη. Μπήκε το νερό στο αυλάκι, εν ολίγοις. Το εργαλείο των δασμών επανεφευρέθηκε. Σιγά-σιγά, θα αυξάνονται οι δασμοί και θα μειώνονται οι φόροι στο εισόδημα. Θα πρόκειται για κοσμογονική αλλαγή, αν καταργηθεί η φορολογία εισοδήματος. Και θα προεξοφληθεί.

Το υπογράφω από χρόνια. Πού θα πάει;

 

Κόρινθος 3 Φεβρουαρίου 2026

 

Κώστας Τζαναβάρας

σύμβουλος μηχανικός -συγγραφέας